Column: Taal bepaalt veel

 

Gepubliceerd op Maassluis.nu op 6 januari 2015 

Taal bepaalt veel, heel veel. Ergens eind vorig jaar was ik samen met mijn dochter op het speelplein in de Koningshoek in Maassluis. Er waren nog wat andere moeders met kinderen die even pauzeerden van het winkelen. ‘Zet die snoepje maar in je zak’, zei een moeder van mijn leeftijd tegen haar zoontje. Ik was toch wel even verbaasd, iets in je broekzak stoppen, dat is toch groep 3 lagere school?

Afijn, dit is hoe het is gesteld met onze taal. Natuurlijk, onze taal verandert. We zeggen allang geen ‘gij’ meer en ook de dubbele klinkers die men ooit schreef, zijn verdwenen, maar zulk soort zinnen, dat gaat mij toch wel ver.

“Het gaat mij er niet om dat de taal verandert – dat vind ik jammer – maar dat hou je niet tegen. Nee, het gaat mij er om dat taal bepaalt of je wel of niet kunt meedoen in de Nederlandse samenleving.

Hoe dit in zijn werk gaat, zal ik uitleggen.

Als je de formulieren bij de dokter niet zelf in kunt vullen, ben je afhankelijk van anderen. Als je niet goed kunt lezen, wordt het gebruik van internet een probleem terwijl alles tegenwoordig is gedigitaliseerd. Als het je niet lukt om goede Nederlandse zinnen te formuleren, ben je voor een werkgever (vaak) een tweede keuze. Taal bepaalt dus voor een groot deel of je kunt meedraaien in de samenleving!

Als men moeite heeft met lezen en schrijven, noemen we dit laaggeletterdheid. Ook in Maassluis is dit een probleem. Ongeveer 1,3 miljoen Nederlanders is laaggeletterd (lezenenschrijven.nl, 2015), dat is zo’n dertien procent van de bevolking (16 jaar en ouder). Sinds kort hebben we in Maassluis het Taalhuis. In de bibliotheek is een ruimte ingericht waar mensen terecht kunnen die niet goed kunnen lezen of schrijven en ook zijn er taalvrijwilligers die mensen begeleiden die laaggeletterd zijn.

Als gemeenteraad vinden we dit ook een belangrijk onderwerp. We zetten ons bijvoorbeeld hard in voor de versterking van de voorschoolse educatie om zo jonge kinderen niet met een achterstand op school te laten beginnen. Als ik de professionals mag geloven, is de taalproblematiek groot. Veel kinderen tot vier jaar van zowel autochtone als allochtone ouders, spreken slecht Nederlands en hebben een kleine woordenschat. Dit ligt vaker wel dan niet aan het voorbeeld wat kinderen thuis krijgen. Het plaatje van de moeder uit de Koningshoek is in deze context volgens mij sprekend.

Welke andere dingen daarnaast volgens mij ook debet zijn aan deze taalachterstand zijn de smartphones en tablets; altijd en overal zie ik ouders met telefoons spelen. En ik geef toe, het is zo makkelijk! Mijn dochter van anderhalf weet ook precies hoe de tablet werkt. Ze kan zelf filmpjes van de hondjes Woezel en Pip opzoeken en is lekker even rustig. Maar door deze afleiders, lezen we niet meer voor en praten we zelfs niet meer met elkaar. Terwijl dit juist bij kleine kinderen zo enorm helpt om de taalontwikkeling te stimuleren!

Met kerst krijg ik elk jaar een boek van mijn opa en oma. Afgelopen zondag heb ik het in één ruk uitgelezen. Ik vind lezen al van kinds af aan leuk en kan enorm genieten van spannende, ontroerende of romantische verhalen.

“Taal is iets wat mij boeit; lezen, spreken en schrijven. Dit wil ik graag doorgeven aan mijn dochter. Vandaag ben ik met haar naar de bibliotheek gegaan. Kinderen kunnen gratis lid worden van de bibliotheek en met lezen en voorlezen kun je wat mij betreft niet vroeg genoeg beginnen. Toen ik bij de afdeling kwam waar zij boekjes mocht uitzoeken, stortte ze zich meteen op de grote bak met gekleurde boeken. We hebben er maar meteen acht geleend om thuis te lezen.

Waarschijnlijk is het ook wel genetisch bepaald, dat de één meer van lezen houdt dan de ander en dat de één meer gevoel voor taal heeft dan de ander. In elk geval wil ik met deze column laten zien dat taal echt veel bepaalt. Als ouder kun je door het doorgeven van taal, je kind al kans geven op een baan, zelfs nog voordat hij of zij op school zit! Hierbij hulde aan alle professionals en vrijwilligers die zich inzetten om anderen te ondersteunen in hun taalbeheersing. Taal bepaalt een ieders toekomst: of je een baan krijgt, of je zelfstandig kunt leven, of je mee kunt doen in de samenleving!

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *